Patriotyzm to jedno z tych pojęć, które trudno precyzyjnie zdefiniowiać, pomimo iż wszyscy w gruncie rzeczy intuicyjnie znamy jego znaczenie. Z pewnością nie popełnie błędu twierdząc, że miłość Ojczyzny można określić jako synonim troski o to największe z dóbr wspólnych, któremu na imię Polska.

Z tego powodu poważę się na tezę, iż kult bohaterów, wywieszenie flagi, uczestnictwo w życiu politycznym, czy społecznym nie są same w sobie patriotyzmem, lecz jedynie jego bezpośrednim wyrazem i emanacją. Dotyczy to wszelkich możliwych wymiarów działania na rzecz kraju – od sprawowania mandatu parlamentarnego, po walkę w powstaniu – w zależności od czasów, w których przyszło nam żyć.

Esencją tak rozumianego patriotyzmu musi być dbanie o tożsamość, którą przekazali nam nasi przodkowie. Naszym najpierwszym obowiązkiem jako Polaków, jest zachowanie tego ponad 1000-letniego dziedzictwa w stanie nienaruszonym – bo ono stanowi o Ojczyźnie. Naród, pomimo iż składa się z materialnych oraz ograniczonych w czasie jednostek, jest zbiorowością transcendentalną i stojącą ponad historią. To zbiór pokoleń przeszłych, obecnych, a także wszelkich jakie nadejdą w przyszłości.

Stąd głoszone przez niektórych polityków tezy, jawnie bądź zakamuflowanie wzywające do zrzucenia „balastu” tożsamości, by rozpuścić się w bezkształtnej, „europejskiej” masie, muszą budzić nasz zdecydowany sprzeciw. Do podejmowania pewnych decyzji nie mamy moralnego mandatu. Naród realizuje swoje powołanie wyłącznie w państwie narodowym, stanowiącym jego bezpośredni instrument. Wyrzeczenie się patriotyzmu musi oznaczać stopniową rezygnację z tego narzędzia oraz zaniedbanie obowiązku ukształtowania przyszłych pokoleń na sposób właściwy. Tego uczynić nie możemy, gdyż skutki takiej decyzji odcisnęłyby piętno nie tylko na nas, lecz również na życiu Polaków jeszcze nienarodzonych.

Patriotyzm, jak zauważył Piotr Semka, jest polisą dla Narodu, a pośrednio również i państwa. Stanowi dobro, bez którego żaden kraj nie przetrwa, gdyż nic innego nie gwarantuje podobnej identyfikacji jednostki z bytem politycznym. Jednak owe zabezpieczenie jest potrzebne nie tylko w tzw. „czasach trudnych” – przed każdą epoką stają wyzwania, przy których troska o dobro wspólne, poparta przykładami z przeszłości, jest wartością bezcenną.

Na zakończenie przypomnę, iż tradycje polskiego patriotyzmu nie pozostawiają wątpliwości – Ojczyzna musi stać bezwzględnie przed wszystkim, co prywatne. Nie tylko przed domem, samochodem, czy gotówką, lecz także matką, żoną, synkiem i własnym życiem.

Czytaj także w tym temacie:

Wywiad Tygodnia: Piotr Semka: Moim patriotyzmem jest pisanie o historii

Tekst Karola Darmorosa: Polskość to nienormalność? NIE!
Tekst Bartka Graczaka: Boże, wybacz tym grzesznikom
Tekst Marcina Pieńkowskiego: Tożsamość, Smuda i pokolenie CNN – patriotyzm niezawłaszczony

Tekst Jana Sakławskiego: Nie bądźmy fajnopolakami-egoistami!
_____________
Autor prowadzi bloga smuszynski.blogspot.com – Refleksje nad sprawą polską.

W przeciwieństwie do twierdzeń wielu współczesnych ideologów lewicy, spór o patriotyzm nie jest sporem semantycznym. Nie ma znaczenia to, że osoby pokroju Krystiana Legierskiego dorabiają nowe znaczenia wyrazom funkcjonującym od dawna w języku polskim. Od dłuższego czasu jesteśmy świadkami takiej propagandy, która za cel (żeby nie powiedzieć punkt honoru) postawiła sobie jeśli nie zdewaluowanie, to przynajmniej zniekształcenie pojęcia patriotyzmu.

Warto zastanowić się co jest przyczyną takiego postępowania, a następnie zdefiniować swój patriotyzm w sposób mogący przeciwstawić się podobnym zakusom. Nie chcę tutaj prowadzić dywagacji na temat wyskoków środowiska Krytyki Politycznej, ponieważ ludzie czytający do poduszki Marksa, dla których idolami są Róża Luksemburg i Feliks Dzierżyński powinni zostać zepchnięci na całkowity margines życia publicznego podobnie, jak chorzy psychicznie wyznawcy Adolfa Hitlera z Blood & Honor.

Mam na myśli szersze środowiska, które Rafał A. Ziemkiewicz celnie określił kiedyś w jednym ze swoich felietonów „fajnopolakami”. Fajnopolacy mają Polskę, patriotyzm, naród i tradycję w głębokim poważaniu. Zwykle z lenistwa, czasem z chęci podlizania się salonowym „mędrcom”, zawsze ze szkodą dla społeczeństwa. Dlaczego? Dlatego, że patriotyzm to nie, jak się tym ludziom zwykle wydaje, machanie szabelką na obchodach 1 sierpnia, 11 listopada czy 13 grudnia. Patriotyzm to zadanie, to proces, to również obowiązek wobec tych, którzy przyjdą po nas. To dążenie do sukcesu przez organizm jakim jest społeczność narodowa.

Łatwiej być patriotą, gdy jest się obywatelem potężnego państwa, z którym liczy się każdy na arenie międzynarodowej, nawet jeśli lży nas za naszymi plecami (USA, Rosja). Trudniej, gdy jest się obywatelem małego środkowoeuropejskiego państewka, ze słabą gospodarką i majątkiem wiecznie rozkradanym przez kolejne ekipy rządzące. Patriotyzm „trudny” prowadzi właśnie do powstawania „fajnopolactwa”, jako alternatywy dla szarej smutnej codzienności i wiecznego kąpania się w zupie złożonej z Cedyni i Grunwaldu, z domieszką Kłuszyna, Kircholmu i Bitwy Warszawskiej.

Choć takiego światopoglądu nie podzielam, rozumiem go. Jest odpowiedzią na ogromne kompleksy wobec zachodu, jakie cechują tą grupę ludzi. Świadczy o tym wiecznie pojawiające się w mediach stwierdzenie „To będzie kompromitacja w Europie”. Warto dodać, że przeciętny Europejczyk, jeżeli w ogóle wie, gdzie leży Polska, z pewnością będzie miał w głębokim poważaniu nasze lokalne harce i połajanki. Ponadto każdy Francuz, Niemiec czy Szwed, choćby był nie wiem jak lewicowy, nigdy nie pozwoliłby sobie wyperswadować swojej narodowej tożsamości czy wypowiedzieć stwierdzenia „Polacy powinni się zrzec polskości”, patriotyzm jest tam „oczywistą oczywistością”, choć bywa różny w szczegółach. Jaki cel w takim razie mają Tuski, Niesioły i Palikoty w promowaniu „fajnopolactwa” i dezawuowaniu patriotyzmu?

Profil iktomaracje.pl na Facebooku – 1 534 fanów. Plus jeden? »

To proste – bezideową masą łatwiej jest manipulować poprzez usłużne media. Dlatego właśnie uważam, że „patriotyzm jutra” powinien być procesem. Powinien być nastawiony na kształcenie, doskonalenie, pamięć o przodkach i ich ofierze, ale również, lub może nawet bardziej świadomość tego, że na nas nie kończy się historia Polski i ktoś będzie ją jeszcze długo po nas pisał. Musimy świadomie budować nasz kraj tak, żeby nasze dzieci, ich dzieci i dzieci ich dzieci, mogły żyć na tej ziemi godnie i w pokoju, a nas żeby wspominały z tęsknotą, a nie wygrażały pięścią naszym zdjęciom, jako obrazom przedstawiającym niszczycieli ich teraźniejszości. Apeluję więc, nie bądźmy fajnopolakami-egoistami! W szczególności młode pokolenia, dzisiejszych 18-sto i 25-ciolatków, powinny zrozumieć, że tylko wspólnie, czerpiąc mądrość z historii, ale nie tkwiąc w niej bez sensu, będziemy w stanie pokonać przeciwności, jakie stawiają nam nasze trudne czasy i zapewnić jak najlepszą przyszłość nowym pokoleniom.

Nie oszukujmy się, że o nasze szczęście zadba Niemiec, Francuz czy bezideowy biurokrata z Brukseli, który w młodości należał do maoistycznej młodzieżówki. Nie zrobią tego, ponieważ zadbają najpierw o swoje własne, partykularne interesy. Nie oszukujmy się również, że o dobrobyt naszych dzieci zadbają polscy politycy, jak świetnie im to idzie widzimy od wielu lat! Jedyne co nam zaproponowano to harować do śmierci za psią pensję. Nie! Musimy łączyć się i „zakładać komitety”. Tworzyć patriotyczny, zdolny zarówno do pracy organicznej jak i poświęceń naród. Jeśli pójdziemy tą drogą, to już za parę lat to inni będą mieć kompleksy w stosunku do nas.

Czytaj także w tym temacie:

Wywiad Tygodnia: Piotr Semka: Moim patriotyzmem jest pisanie o historii

Tekst Karola Darmorosa: Polskość to nienormalność? NIE!
Tekst Bartka Graczaka: Boże, wybacz tym grzesznikom
Tekst Marcina Pieńkowskiego: Tożsamość, Smuda i pokolenie CNN – patriotyzm niezawłaszczony

Gdy myślę o Polsce i patriotyzmie, przed oczami przewija mi się wiele obrazów. Jednym z nich jest polska reprezentacja w piłce nożnej. Doskonale pamiętam euforię z awansu Polaków na mundial w 2002 roku, pamiętam, jak malowaliśmy sobie twarze w barwy narodowe, wywieszaliśmy flagi i nawet pomimo porażek w dwóch pierwszych meczach, zwycięstwo z USA zostało przyjęte z ogromną radością. Myślę, że teraz, w przypadku Euro 2012, będzie podobnie. Różnica jest taka, że o ile społeczeństwo chce kibicować polskiej reprezentacji, o tyle nie za bardzo może. Trudno bowiem mówić o polskiej reprezentacji, w której zamiast Polaków gra dwóch Francuzów i dwóch Niemców. I tutaj mój patriotyzm napotyka na opór, bo ciężko mi zrozumieć, jak osoba, która wielokrotnie powtarzała, że jest piłkarzem niemieckim i w meczu z Polską będzie kibicowała Niemcom, ma teraz reprezentować biało-czerwone barwy. Patriotyzm Franciszka Smudy nie jest moim patriotyzmem.

Sport i wojna

Tak samo nie potrafię zrozumieć postawy Lukasa Podolskiego. Urodzony w Polsce piłkarz w młodym wieku wyjechał za naszą zachodnią granicę. Tam rozpoczęła się jego kariera i stamtąd w młodym wieku, gdy jeszcze nie prezentował wysokiego poziomu słał listy do PZPN z prośbą o powołanie. PZPN, co nie powinno nikogo dziwić, powołania wtedy nie wysłał uznając, że Podolski jest za słaby. Teraz, Lukas gra dla Niemiec, ale na każdym kroku podkreśla, że chciał grać dla Polski, tylko Polska go nie chciała. I to ma być przykład postawy patriotycznej. Dla mnie to jednak żaden patriotyzm – nie oszukujmy się, gdyby Podolski dla Niemiec grać nie chciał, to by nie grał. O wiele bardziej przemawia do mnie postawa Miroslava Klose, którego losy są bardzo zbliżone do tych Podolskiego. Z tą różnicą jednak, że Klose od zawsze podkreśla, że jest Niemcem, bo w Niemczech się wychował i to od Niemiec wszystko dostał. Bez żadnego fałszu.

Nasz profil na Facebook’u lubi już 1 509 osób! Dołącz i Ty!

Oprócz aspektu sportowego patriotyzmu, jest też aspekt bliższy powszechnemu rozumieniu tego pojęcia. Czytam teksty Karola i Bartka i nie mogę się nadziwić jak łatwo przychodzą im deklaracje o krwawej walce lub odmowie takiej walki w przypadku konfliktu zbrojnego. Żyjemy w pokoleniu, które wojnę zna z CNN. Jedynym źródłem informacji o walce zbrojnej jest dla nas telewizja i ewentualnie opowieści dziadków. Nikt z nas nie przeżył tego na własnej skórze (i oby nigdy nie musiał!) i nikt z nas, nie wie jak w sytuacji zagrożenia życia i ojczyzny by się zachował. Ja też tego nie wiem. Chciałbym jednak wierzyć, że starczyłoby mi odwagi, by ramię w ramię z innymi walczyć o życie i wolność.

Tożsamość polska i europejska

Obecnie, gdy mówimy o patriotyzmie nie możemy zapominać o tożsamości. O tożsamości polskiej, ale i tożsamości europejskiej. Żyjemy w wolnej Polsce i wolnej Europie. Europie jednoczącej się i kształtującej kosmopolityczne postawy. Wielu uważa to za wielkie zagrożenie dla narodowego patriotyzmu. Moim zdaniem nie jest to prawda. Jedna tożsamość europejska nie ma na celu

wykrzewienia tożsamości narodowej, ale zbudowanie więzi pomiędzy wieloma narodami europejskimi i świadomości odpowiedzialności za cały kontynent. Głównie po to, by zapobiec ewentualnym konfliktom zbrojnym, które w przeszłości tak często dotykały Stary Kontynent. Oczywiście, tożsamość europejska nie może zastąpić polskiej – ona ma funkcjonować równolegle do niej, albo nawet nieco z tyłu. Bo jesteśmy Europejczykami, ale przede wszystkim jesteśmy Polakami.

Patriotyzm niezawłaszczony

Patriotyzm to w moim mniemaniu przede wszystkim postawa dobrego obywatela wynikająca z miłości do ojczyzny. Dobry obywatel w czasie wojny chwyta za broń i walczy o siebie, swoją rodzinę, wieś, miasto i ojczyznę. W czasie pokoju takiej walki podejmować nie musi, co nie oznacza, że swojego patriotyzmu nie może wykazywać w inny sposób. Ja mam swój patriotyzm w sobie, nie czuję potrzeby wielkiego okazywania go na zewnątrz. Płacę podatki, nie okradam państwa, wywieszam flagę, celebruję święta narodowe i staram się pomagać innym. Bo najważniejsze, to kochać ojczyznę, którą tworzymy my wszyscy.

Wszyscy jesteśmy Polakami i każdy na swój sposób – jestem przekonany – Polskę kocha. I ci z lewa, i ci z prawa mają równe prawa do nazywania się Polakami, wszyscy oni są częścią narodu. Warto o tym pamiętać, gdy ktoś próbuje dzielić społeczeństwo na Polaków prawdziwych i tych nie prawdziwych. Polska jest wszędzie, nie „tu” czy „tam” – wszędzie. Prawdziwy patriota patrzy przede wszystkim na siebie i własną postawę – patriotyzmu innych nie ocenia, a na pewno nie zawłaszcza.

Jeśli podzielasz opinię autora, kliknij pod tekstem „Marcin ma rację”

Czytaj także w tym temacie:

Wywiad Tygodnia: Piotr Semka: Moim patriotyzmem jest pisanie o historii

Tekst Karola Darmorosa: Polskość to nienormalność? NIE!

Tekst Bartka Graczaka: Boże, wybacz tym grzesznikom

_______________________

Kontakt z autorem: mpienkowski@iktomaracje.pl

UWAGA KONKURS! Do wygrania dwa zestawy: najnowszy numer kwartalnik Rzeczy Wspólne + film „To nie jest kraj dla młodych ludzi” autorstwa Fundacji Republikańskiej.

Jak wygrać? Na dwa sposoby: napisz tekst o patriotyzmie – co to dla Ciebie znaczy i jak go wyrażasz. Albo jak go nie wyrażasz.. Drugi sposób to zdjęcie (oczywiście Twojego autorstwa lub pochodzącego z twojego albumu rodzinnego), które najlepiej obrazuje słowo „patriotyzm”. Do dzieła! Teksty i zdjęcia przesyłajcie na wspolpraca@iktomaracje.pl!